10 yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng nam giới

Trong các trường hợp vô sinh hiếm muộn, khoảng 30% nguyên nhân xuất phát từ phía nam giới. Chất lượng tinh trùng đóng vai trò then chốt trong quá trình thụ tinh, bên cạnh sức khỏe của trứng ở người nữ.

Nam giới tạo ra hàng triệu tinh trùng mỗi ngày, nhưng cần khoảng 70 – 75 ngày để tinh trùng trưởng thành hoàn toàn. Nếu trong quá trình này có sự tác động bất lợi, chất lượng tinh trùng sẽ suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.

Dưới đây là 10 yếu tố phổ biến làm giảm số lượng, chất lượng hoặc khả năng di động của tinh trùng mà nam giới cần lưu ý.

1. Nhiệt độ tinh hoàn tăng cao

Tinh hoàn cần duy trì mức nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 2°C để sản xuất tinh trùng tối ưu. Khi nhiệt độ tăng, quá trình sinh tinh có thể bị gián đoạn, dẫn đến giảm số lượng và chất lượng tinh trùng.

Ví dụ: Ngâm mình trong bồn nước nóng hoặc Jacuzzi khoảng 30 phút có thể tạm thời làm giảm sản xuất tinh trùng. Quá trình hồi phục cần ít nhất 3 tháng – tương ứng với một chu kỳ tạo tinh mới.

2. Sốt cao kéo dài

Tình trạng sốt cao cũng gây tăng thân nhiệt, dẫn đến giảm khả năng sinh tinh tạm thời. Một số nghiên cứu cho thấy số lượng tinh trùng có thể giảm đến 30 – 35% sau khi bị sốt.

3. Đặt laptop lên đùi

Thói quen đặt laptop trực tiếp lên đùi trong thời gian dài làm tăng nhiệt độ vùng bìu, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của tinh trùng. Nên đặt laptop trên bàn hoặc sử dụng giá đỡ để hạn chế rủi ro này.

4. Mặc quần lót quá chật

Quần lót bó sát làm tăng nhiệt độ tinh hoàn, đồng thời gây cản trở lưu thông máu. Điều này có thể làm giảm khả năng sinh tinh nếu kéo dài. Hãy ưu tiên quần lót thoáng mát, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi.

5. Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Khoảng 15% nam giới mắc tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh, thường xảy ra ở bìu trái. Sự giãn nở làm ứ trệ tuần hoàn máu, khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng và ảnh hưởng đến số lượng, hình dạng tinh trùng. Phẫu thuật có thể giúp cải thiện ở một số trường hợp.

6. Để điện thoại trong túi quần

Bức xạ từ điện thoại di động có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh nếu để gần vùng bìu trong thời gian dài. Khuyến nghị nam giới để điện thoại trong túi áo hoặc balo thay vì túi quần trước.

7. Thừa cân, béo phì

Béo phì gây rối loạn nội tiết, làm tăng sản xuất estrogen và giảm testosterone. Điều này dẫn đến giảm số lượng tinh trùng, giảm ham muốn tình dục và có thể gây vô sinh.

8. Rượu, thuốc lá và ma túy

• Rượu: Ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng, gây giảm số lượng và chất lượng.

• Thuốc lá: Làm giảm khả năng di động, gây tổn thương DNA tinh trùng.

• Ma túy: Tác động tiêu cực lên toàn bộ quá trình sinh tinh, làm giảm nghiêm trọng khả năng sinh sản.

9. Tắc nghẽn ống dẫn tinh

Ống dẫn tinh có thể bị tắc bẩm sinh, do nhiễm trùng, chấn thương hoặc phẫu thuật triệt sản. Khi tắc nghẽn, tinh trùng không thể xuất ra ngoài, dẫn đến vô sinh.

10. Bất thường di truyền

Một số rối loạn về nhiễm sắc thể như hội chứng Klinefelter, xơ nang… có thể khiến tinh hoàn không sản xuất hoặc sản xuất rất ít tinh trùng.

Các yếu tố khác cần lưu ý

Ngoài 10 nguyên nhân trên, một số tình trạng cũng ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh như:

• Rối loạn hormone

• Ung thư tinh hoàn

• Tinh hoàn ẩn

• Kháng thể kháng tinh trùng

• Rối loạn chức năng tình dục

Lời khuyên bảo vệ sức khỏe tinh trùng

• Tránh để tinh hoàn tiếp xúc với nhiệt độ cao quá lâu.

• Duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, giàu kẽm và vitamin.

• Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, tránh xa chất kích thích.

• Tập luyện thể dục thường xuyên để tăng cường lưu thông máu.

• Khám nam khoa định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về tinh hoàn hoặc hormone.